સોમવાર – શનિવાર · સવારે 10:00 – બપોરે 1:00 અને સાંજે 5:00 – 8:00+91 78630 44049
અરુણાદિત્યઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ યુરોસાયન્સિસઅદ્યતન યુરોલોજી અને એન્ડ્રોલોજી હોસ્પિટલ
દર્દીઓ માટે માહિતી

કિડની અને મૂત્રવાહિનીની પથરી

કિડનીની પથરી એ કિડનીની અંદર બનતા કઠણ સ્ફટિકમય કણ છે. તકલીફ સામાન્ય રીતે ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે પથરી મૂત્રવાહિનીમાં — કિડનીમાંથી પેશાબ લઈ જતી પાતળી નળીમાં — ઊતરીને એને બંધ કરી દે છે. એ જ અવરોધ પેલો અચાનક થતો તીવ્ર, ચૂંક જેવો દુખાવો કરે છે જેની વાત પથરીના દર્દીઓ કરે છે, અને એ જ અવરોધ લાંબો સમય રહે તો ચૂપચાપ કિડનીને નુકસાન પણ પહોંચાડી શકે છે.

કિડની અને મૂત્રવાહિનીની પથરી
સમજ માટેનું ચિત્ર

જે લક્ષણોની તપાસ જરૂરી હોઈ શકે

  • કમર કે પીઠમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો, જે રહી રહીને આવે
  • દુખાવો જાંઘના મૂળ કે ગુપ્તાંગ તરફ ફેલાવો
  • પેશાબમાં લોહી, અથવા પેશાબ ગુલાબી/ધૂંધળો દેખાવો
  • દુખાવા સાથે ઊબકા કે ઊલટી
  • પેશાબમાં બળતરા, અથવા વારંવાર પેશાબ
  • પેશાબ સાથે રેતી કે પથરીના નાના ટુકડા નીકળવા

તપાસ કેવી રીતે થાય છે

તપાસમાં સામાન્ય રીતે કિડની, મૂત્રવાહિની અને મૂત્રાશયની સોનોગ્રાફી, પેશાબની તપાસ, કિડની ફંક્શનની લોહીની તપાસ, અને મોટા ભાગના સર્જિકલ કેસમાં ઓછા ડોઝનું CT સ્કેન (NCCT KUB) આવે છે, જે પથરીનું ચોક્કસ કદ, સ્થાન અને ઘનતા બતાવે છે. આ ત્રણ બાબતો — કદ, સ્થાન અને કિડનીમાં કેટલો અવરોધ છે — જ નક્કી કરે છે કે આગળ શું કરવું.

સારવાર કેવી રીતે થાય છે

નાની પથરી કોઈ પ્રક્રિયા વિના જાતે નીકળી શકે છે. પથરી અને તમારા આરોગ્યના આધારે સારવારમાં દુખાવાની દવા, કેટલું પ્રવાહી પીવું તેની સલાહ અને પસંદગીના કેસમાં પથરી નીકળવામાં મદદ કરતી દવા સામેલ હોઈ શકે છે. પથરી કાઢવી જરૂરી હોય ત્યારે RIRS, યુરેટરોસ્કોપી અથવા PCNL વિચારવામાં આવે છે. ચેપ લાગેલી અને પેશાબનો નિકાલ અટકેલી કિડનીને તાત્કાલિક ઇમરજન્સી સારવારની જરૂર છે. તેમાં સ્ટેન્ટ અથવા નેફ્રોસ્ટોમી દ્વારા કિડનીમાંથી પેશાબનો નિકાલ કરવો અને એન્ટિબાયોટિક આપવી સામેલ હોઈ શકે છે. પથરી કાઢવાની મુખ્ય સારવાર સામાન્ય રીતે ચેપ દૂર થયા પછી કરવામાં આવે છે.

સંબંધિત સારવાર

પ્રકાશક: અરુણાદિત્ય ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ યુરોસાયન્સિસ
અદ્યતન યુરોલોજી અને એન્ડ્રોલોજી હોસ્પિટલ

દર્દીઓ માટે માહિતીના સ્રોત

સ્વતંત્ર તબીબી સંસ્થાઓની વધુ માહિતી (અંગ્રેજીમાં).

ફોનવોટ્સએપરસ્તો જુઓ